W golfie w odróżnieniu od wielu innych sportów, zawody rzadko są rozgrywane w obecności sędziego. Wynika to z dużej ilości rozgrywanych turniejów w Polsce przy ograniczonej ilości sędziów, braku środków na wynagrodzenia, nonszalancji i konformizmu ze strony organizatorów zawodów. W 2008 roku w Polsce tylko 10 % miało obsadę sędziego z licencją. Najlepszą obsadę sędziowską, co jest zrozumiałe, miały turnieje mistrzowskie PZG powiększoną o sędziów z Norwegii. Natomiast w turniejach pod patronatem PZG dopuszczono do sytuacji gdzie aż 7 turniejów (na 25 ) nie miało w ogóle obsady sędziów z licencją. PZG wydając zgodę na patronat określonego turnieju powinien zastrzec sobie, że  taki turniej powinien obsługiwać licencjonowany sędzia golfa. Patronat PZG podnosi zawsze rangę zawodów i szkoda tego zepsuć przez brak obsługi sędziowskiej. 

 Każdy turniej golfowy powinien być przeprowadzony w zgodzie z obowiązującymi regułami i niedopuszczalne jest aby był prowadzony niedbale i z brakiem konsekwencji. I nie łudźmy się, że to nie zostanie zauważone . Golfiści zawsze wyczują ducha zawodów w jakim są one przeprowadzane. Większość chce aby rywalizacja odbywała się w warunkach fair play. Tylko nieliczni zaakceptują nie profesjonalne prowadzenie zawodów. Dlatego bardzo ważne jest aby organizator czy sponsor zadbał o prawidłowy dobór członków Komitetu zawodów. Wskazane jest aby do Komitetu wchodziły osoby z autorytetem w środowisku golfowym, znające przynajmniej podstawy reguł gry w golfa oraz sędzia golfowy – najlepiej z licencją. Przykładem niech będzie Komitet Polish Golfers Championship: 

Dyrektor turnieju – przewodniczący Komitetu
Sędzia główny i ewentualnie  sędzia pomocniczy
Sędzia punktowy
Sekretarz Komitetu

Skład Komitetu powinien być przedstawiony przed zawodami. A władza Komitetu powinna być wykorzystywana wyłącznie w celu pomagania i zapewnienia, że zawody będą rozgrywane w sposób sprawiedliwy i zgodny z regułami sportowymi. 

Do głównych zadań Komitetu  należy:
1.      ustalenie regulaminu zawodów zgodnego z obowiązującymi regułami golfa
2.      przygotowanie grup i czasy startu oraz przygotowanie kart wyników
3.      powołanie sędziego zawodów a w przypadku jego braku rozstrzyganie wszelkich sporów i wątpliwości
4.      przygotowanie reguł lokalnych
5.      bieżąca kontrola przebiegu zawodów
6.      podsumowanie wyników i zamknięcie zawodów. 

Komitet może udzielić poszczególnym członkom nieograniczonego upoważnienia do reprezentowania Komitetu  w podejmowaniu wiążących decyzji, lub może je ograniczyć. Jednakże, niezależnie od udzielonego upoważnienia poszczególnym członkom Komitetu, zawodnicy w razie wątpliwości, mogą życzyć sobie podjęcia działania przez cały Komitet. 

Członek Komitetu nie jest w dosłownym znaczeniu sędzią (chyba że jest specjalnie tak ustawiony). Zawsze kiedy jest obecny na polu  jest tylko przedstawicielem Komitetu. 

W stroke play, ważne jest wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za odbieranie kart wyników od zawodników kończących rundę. Ponieważ zawodnik otrzyma karę za podpisanie karty z niewłaściwym wynikiem lub za brak podpisu na jego karcie, Komitet powinien wyznaczyć teren gdzie zawodnicy w spokoju sprawdzą i podpiszą karty wyników. . 

Reguła 6-6b mówi:
"Po ukończeniu rundy zawodnik powinien sprawdzić swój wy­nik na każdym dołku i wyjaśnić z Komitetem wszelkie sporne sprawy. Musi także zadbać, aby marker lub markerzy podpisali jego kartę wyników, sam ją podpisać i oddać Komitetowi w jak najkrótszym czasie od zakończenia gry.”

Komitet powinien ustalić także też kiedy karta wyników uważana jest za zwróconą. 

W przypadku powołania sędziego przez Komitet zawodów głównym jego obowiązkiem jest  zastosowanie właściwej reguły golfowej do konkretnego zdarzenia. Dlatego sposób w jaki  wykonuje swoje obowiązki może mieć znaczący wpływ na przebieg zawodów. Nie wystarczy tu, że poproszony podejmie prawidłową decyzję, istotny jest sposób zadawania pytań o fakty a także umiejętność słuchania. Musi także, przez cały czas, być dostatecznie czujny aby dokładnie obserwować i prawidłowo interpretować wszystkie zdarzenia jakie pojawią się podczas rundy. 

Golf jest przewrotną grą, a problem zwykle pojawia się w momencie i miejscu gdy uwaga sędziego skoncentrowana jest na innej części pola albo na innym zdarzeniu.   

Zatem, to delikatna sprawa sposób w jaki sędzia wykonuje swoje obowiązki obserwując i interpretując przepisy. Golf czasami rozgrywany jest przy znacznym obciążeniu nerwowym, i ważne jest utrzymanie właściwego stopnia koncentracji. Szorstkie lub oficjalne działanie może, z powodu zdenerwowania gracza, zwiększyć efekt kary. Ważne jest aby wyczuć kiedy można rozmawiać z graczem a kiedy należy być cicho.

Gracze szybko rozpoznają tych sędziów, którzy wykorzystują swoją pozycję do pokazania wysokiego mniemania o sobie. 

Oczywiście, sędzia zawsze musi dokładnie wiedzieć co robi i nigdy nie może odstępować od ukarania zawodnika w sytuacji gdy widzi, że zawodnik złamał regułę i bez względu na to czy zrobił to sponsor czy prezes. 

Sędziowie powinni przede wszystkim zaznajomić się z polem golfowym (tj., z miejscami przeszkód wodnych, lokalizacją granic, z niezwykłymi sytuacjami) a dopiero potem być urzędnikami. Najlepiej zaznajamia się z polem podczas samodzielnej gry dzień przed zawodami. Pozwala to na określenie krytycznych miejsc, sprawdzenie oznakowania pola, stan fairway-ów  i greenów i ułatwia prawidłowo przygotować reguły lokalne. 

Czasami sędzia chcąc dokładnie zinterpretować regułę musi zadać właściwe pytanie z wiedzy np. czy piłka była jeszcze w ruchu kiedy została odbita przez jakiś czynnik zewnętrzny (Reguła 19-1) a jeżeli tak, czy odbicie było umyślne (patrz uwaga pod regułą 19-1) lub czy zatrzymała się i była poruszona przez czynnik zewnętrzny (Reguła 18-1) i dopiero otrzymanie odpowiedzi na kolejne pytania umożliwi podjęcie właściwej decyzji.  

Podczas startu z tee, a tak jest na każdym tee, sędzia powinien się tak ustawiać aby mógł dokładnie określić czy gracze wykonują uderzenia z obszaru tee – “obszaru startu”. Chociaż sędzia nie może wstępnie  poinstruować gracza aby grał z obszaru tee, to nie ma powodu aby patrząc na tee gracza i ustawioną jego piłkę poza obszarem tee, nie ostrzegł gracza w formie: “twoja piłka jest odrobinę przed tee markerami”.  Jeżeli zawodnik nie zareaguje na uwagę, to nie pozostaje nic innego jak ukaranie zawodnika dwoma punktami zgodnie z regułą 11-4 ( przypadek Ani w Bytkowie na dołku 18).  

Nasuwa to pytanie o postawę etyczną sędziego, kiedy widzi gracza, w sytuacji, że może on złamać reguły. Jak zaznaczyłem, sędzia został wyznaczony w celu zapewnienia gry w sportowych warunkach. Sędzia nie ma prawa zapobiegać umyślnemu łamaniu reguł, ale ma on oczywiście zarówno prawo jak i obowiązek radzić graczom przestrzeganie reguł. Oczywiście, nieznajomość reguł nie jest wymówką i można się spierać czy gracz, który nie zna reguł powinien być karany, ale będzie niezgodne z fair play w golfie gdy sędzia  nie informując gracza o działaniu reguły, potem nałoży karę za złamanie jej, któremu to złamaniu mógł zapobiec. Sędzia, który próbuje pomagać zawodnikom uniknięcia złamania reguł, musi to robić w taki sposób aby nie narazić się na oskarżenie o faworyzowanie jakiegoś jednego gracza.  

Poniżej przytoczę kilka przykładów sytuacji i sugerowane sposoby postępowania:  

(1) Podnoszenie naturalnych utrudnień ruchomych (loose impediment) w hazardzie:

- Sędzia powinien powiedzieć graczowi, że jego piłka jest w hazardzie.

(2)Niewłaściwy sposób dropowania: 
      - Sędzia powinien zwrócić uwagę, że to co robi gracz jest źle robione.

(3) Granie drugiej piłki bez rzeczywistej przyczyny:

- Sędzia powinien zapytać gracza czy jego intencją jest granie piłki prowizorycznej.

(4) Niewłaściwa kolejność gry w foursomes:

- Sędzia powinien zapytać gracza czy gra we właściwej kolejności.

(5) na greenie – zawodnik nie przestawia z powrotem znacznika

- Sędzia powinien zapytać gracza czy jest pewien, że puttuje z właściwego miejsca

Zastosowanie reguły 13-2 (poprawianie położenia piłki, obszaru zamierzonego ustawienia lub zamachu, lub linii gry) zawsze stwarza sędziemu trudny problem. Jeżeli gracz poprawił swoją linię poprzez wygładzanie nierówności w piaszczystej ziemi, lub przez poruszenie trawy, sędzia nie ma wyboru i musi ukarać. Trzeba zauważyć, że reguła 13-2 umożliwia tylko lekkie dotykanie ziemi. Zatem, wyrzucenie piaszczystej ziemi w momencie gdy kij wykonuje backswing w trakcie uderzenia, można traktować jako złamanie reguły. 

Reguła 13-2 może spowodować inny ból głowy sędziemu,  gdy piłka wyląduje w krzakach lub w małych drzewkach. Tu sędzia musi określić jak bardzo graczowi może przeszkadzać wpływ krzewów lub drzewek w procesie normalnego ustawiania przed uderzeniem. 

Trudny moment pracy sędziego pojawia się, gdy musi zdecydować czy gracz dotknął ziemi, piasku lub wody swoim kijem przed zagraniem z bunkra lub przeszkody wodnej. Trudno nałożyć karę kiedy kontakt z ziemią był tak delikatny, że graczowi nie przyniósł żadnej korzyści. Jednak, reguła 13-4b zabrania jakiegokolwiek dotykania ziemi. Jeżeli sędzia zaobserwuje kilka drobin piasku poderwanych do góry z kupki piasku w bunkrze, to może być pewien, że zostało to spowodowane przez ruch powietrza a nie kij; ale gdy podczas backswingu kij zostawi ślad na ziemi, to jasne jest że nastąpiło złamanie reguły. 

Kiedy gracz naprawia ślad po piłce na greenie, sędzia powinien być pewien, że jest to ślad po piłce i że naprawa nie przekracza uszkodzenia zrobionego przy uderzeniu piłki. Sędzia musi uważać, czy gracze nie dotykają swoich linii puttowania za wyjątkiem usuwania naturalnych utrudnień ruchomych lub ruchomych sztucznych utrudnień lub naprawy po śladach piłek lub podnoszenia piłki.

Kiedy piłka zatrzyma się na krawędzi dołka, sędzia musi podjąć decyzję, najpierw, czy rzeczywiście zawisła na krawędzi dołka i po drugie, czy gracz wykorzystał dozwolone dziesięć sekund aby upewnić się, że piłka jest w spoczynku. Gdy piłka wpadnie po upływie dziesięciu sekund, gracz otrzymuje karę jednego uderzenia – reguła 16-2.

Prędzej czy późniejkażdy sędzia  stanie w obliczu niezręcznej sytuacji. Poza wyczuciem taktu i prawidłowej oceny sytuacji, nie ma idealnego sposobu postępowania sędziego. Ale kilka rad może pomóc w działaniu.  Po pierwsze, należy być stanowczym i pewnym, ale nie działać w pośpiechu. Zawsze rozsądniej jest sprawdzić działanie reguły w książce "Rules of Golf”. Nawet gdy sędzia jest pewien reguły, to dobrze jest umożliwić graczom zapoznanie się z nią. Często, w dojściu do decyzji, najważniejsze mogą być intencje gracza. Przed dyskusją jaka może się rozwinąć, to pierwszą sprawą jaką powinno się zawsze ustalić to właśnie ten fakt. Zapytanie o intencje gracza może bardzo pomóc w rutynowym podejściu do każdej wątpliwej sytuacji, na przykład, jeżeli wydaje się, że gracz sprawdzał głębokość piasku w bunkrze lub dotykał linii puttowania kiedy nie było żadnych naturalnych utrudnień ruchomych do usunięcia.  

Na koniec, trudne pytania pojawiają się w związku z przypadkową wodą lub z zakłóceniami przez sztuczne utrudnienia. Uznaje się za przypadkową wodę, chwilowe nagromadzenie wody, które musi być widoczne na powierzchni ziemi przed lub po ustawieniu się gracza, pod normalnym naciskiem jego ciężaru. Co do zakłócenia przez sztuczne utrudnienia, to zakłócenie musi być realne aby zastosować właściwą regułę. Reguła nie uważa za zakłócenia, zakłócenia mentalne lub pojawiające się podczas nienaturalnego ustawienia się. 

Sędzia nie powinien mieć skrupułów karania pomimo tego, że inni zawodnicy bez sędziego nie są kontrolowani tak jak grupa z którą w danym momencie przebywa. 

W stroke play sędzia nie jest zobowiązany do podejmowania wszystkich decyzji na polu. Dzięki temu, że zawodnicy mogą zastosować regułę dwóch piłek (Reguła 3-3), sędzia ma możliwość przekazania obowiązku podjęcia kłopotliwej decyzji Komitetowi zawodów. I to jest jedną z przyczyn, że reguły dają prawo Komitetowi ograniczenia obowiązków sędziego  w stroke play (Reguła 33-1). Komitet może zawsze  pójść dalej i zastrzec sobie prawo do podejmowania wszystkich decyzji. Może to nastąpić gdy Komitet kwestionuje wiedzę sędziego dotyczącą reguł. 
 W takich przypadkach obowiązki sędziego mogą być ograniczone do ustalania faktów; jego działania związane z naruszeniem reguł są ograniczone do przypomnienia ich zawodnikom. 

Każde dalsze ograniczanie obowiązków sędziego będzie równoznaczne z eliminacją jego pozycji jako sędziego.

Sądzę, że przedstawione powyżej moje refleksje i uwagi związane z funkcjonowaniem Komitetu zawodów,  rolą sędziego w zawodach i jego pracą, spowodują lepsze zrozumienie przez organizatorów i sponsorów zawodów jak ważne jest prawidłowe powołanie Komitetu turnieju. Od jego funkcjonowania zależy jak dana impreza zostanie odebrana przez uczestników i gości. Dlatego organizator czy sponsor wydając własne pieniądze na zorganizowanie imprezy powinien być świadom zagrożeń jakie niesie niewłaściwy dobór Komitetu. I tak jak wcześniej pisałem nie mogą to być przypadkowe osoby a ludzie, którzy bardzo dobrze znają się na golfie i potrafią w sytuacjach stresowych podejmować właściwe decyzje czy to z powodu nadciągającej burzy, awarii komputera czy podczas dyskwalifikacji zawodnika. Sądzę, że dobrze dobrany Komitet zawodów zawsze będzie stał na straży przestrzegania reguł gry w golfa. 
 

Krzysztof Góra
 

na podstawie Reguł Gry w Golfa